Για τις εκλογές στο Δήμο Θεσσαλονίκης (συνέντευξη στην ΕΠΟΧΗ 3-4-2010)

1)  Οι δημοτικές εκλογές δεν είναι μακριά. Με την εφαρμογή του σχεδίου «Καλλικράτης», ποιο είναι το τοπίο που διαμορφώνεται στη Θεσσαλονίκη;
- Πέρα από τις διακηρύξεις της κυβέρνησης ότι θα προχωρήσει στις συνενώσεις με τον «Καλλικράτη», δεν έχουμε καμία ενημέρωση για το τι ακριβώς θα συμβεί στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Από τα σενάρια που έχουν δει το φως της δημοσιότητας φαίνεται ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης θα παραμείνει ως έχει. Σε κάθε περίπτωση σ’ αυτές τις εκλογές θα πρέπει να συνυπολογιστεί το ασφυκτικό κοινωνικό οικονομικό πλαίσιο που πιέζει και δημιουργεί αρνητικούς όρους στη ζωή, την εργασία, τις σπουδές και τον ελεύθερο χρόνο των πολιτών που ζουν σε κάθε δήμο και περιφέρεια της χώρας μας. Εκ των πραγμάτων το «αυτοδιοικητικό» πλέον είναι και «κεντρικό».

2. Η κυριαρχία βαθύτατα συντηρητικών δυνάμεων στη Θεσσαλονίκη, Παπαγεωργόπουλος-Ψωμιάδης-Άνθιμος, είναι για χρόνια ακλόνητο καθεστώς. Υπάρχει εναλλακτική λύση;
-Κατ’ αρχήν τον φαιό τόνο στην πόλη δεν τον δίνει τόσο το εθνικο-εκκλησιαστικό- συντηρητικό τόξο των τριών, όσο οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν από όσους κυβέρνησαν τον τόπο με ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις στην περιφέρεια και βέβαια και στη Θεσσαλονίκη. Οι εργαζόμενοι που απολύονται, τα εργοστάσια που κλείνουν, η κυριαρχία των μεγάλων εμπορικών κέντρων, τα μαγαζιά που φυτοζωούν, η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού και της ΕΥΑΘ, η σκλήρυνση του κατασταλτικού μηχανισμού, δεν είναι έργο της τριάδας αλλά αποτέλεσμα της πολιτικής της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ.
Πέρα από αυτό, η πρόσφατη ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ Α΄Θεσσαλονίκης για το ζήτημα της ιθαγένειας, δείχνει ότι οι «εθνικοπατριώτες» δεν βρίσκονται μόνο στους κόλπους της τριάδας, αλλά διατρέχουν και άλλους χώρους. Κατά συνέπεια η λύση είναι το συνολικό αντιπάλεμα εκείνης της πολιτικής, που έχει ως αποτέλεσμα να υποχωρούν χρονιά τη χρονιά όλοι οι δείκτες στην Θεσσαλονίκη, από την ανάπτυξη ως την ατμοσφαιρική ρύπανση.

3) Στην πρόσφατη συνέλευση της δημοτικής κίνησης «Θεσσαλονίκη των Πολιτών και της Οικολογίας», της οποίας ηγήθηκες στο παρελθόν, υπήρξαν απόψεις που υποστηρίζουν τη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ για να αλλάξει επιτέλους χέρια ο δήμος. Ποια είναι η δική σου γνώμη;
- Είναι καλό να ονειρεύεσαι, μόνο να μην παίρνεις τα όνειρά σου για πραγματικότητα. Κοντολογίς κατανοώ εκείνους που θέλουν να αλλάξει η πόλη μας όσο γίνεται πιο γρήγορα, μέσω συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ, για να φύγει όσο γίνεται πιο γρήγορα ο Δήμος από τα χέρια της όντως αμαρτωλής ΝΔ. Κατανοώ ότι αγανακτούν όταν βλέπουν τις προτάσεις του Δήμου να ονομασθεί δρόμος της πόλης σε δρόμο  στρατηγού Γρίβα – Διγενή. Μόνο που η συνεργασία αυτή παραβλέπει δύο σημαντικά πράγματα.
Α) οι επικείμενες εκλογές τον Νοέμβριο θα διεξαχθούν σε ένα κοινωνικό τοπίο στα όρια της εξαθλίωσης για μεγάλο τμήμα του πληθυσμού και με ένα αυτοδιοικητικό πλαίσιο («Καλλικράτης») που θα υλοποιεί στην ουσία το πρόγραμμα σταθερότητας που κατέθεσε η κυβέρνηση στην Ε.Ε. Κατά συνέπεια το διακύβευμα δεν θα είναι το σύνηθες μέχρι σήμερα, δηλαδή η ανάδειξη μιας δημοτικής η περιφερειακής αρχής με κριτήρια μόνο ή κυρίως «αυτοδιοικητικά». Οι εκλογές αυτές εκ των πραγμάτων αποκτούν δημοψηφισματικό χαρακτήρα για την ακολουθούμενη κυβερνητική πολιτική από το ΠΑΣΟΚ (βλ. εκλογές για την Τ.Α στην Γαλλία). Εδώ δεν «παίζεται» απλώς το ζήτημα της καθαριότητας ή του παρκιγκ (τα οποία δεν τα υποτιμώ), αλλά η επιβίωση των ανθρώπων. Και είναι βέβαιο ότι δεν θα αυξηθεί μόνο ο αριθμός των πτωχεύσεων αλλά και ο αριθμός των αυτοκτονιών.
Β) η αλλαγή στο δήμο, στον κάθε δήμο:
δεν θα επέλθει όσο τα κινήματα των πολιτών θα είναι ολιγομελείς ομάδες δραστήριων ατόμων που ελάχιστα παρεμβαίνουν στην διοίκηση της πόλης
δεν θα επέλθει ερήμην της εφαρμοζόμενης πολιτικής στο κεντρικό επίπεδο, καθώς οι αποφάσεις για την οικονομία, τις εργασιακές σχέσεις, το ασφαλιστικό, το περιβάλλον, την κοινωνική πολιτική (παιδεία, υγεία, πρόνοια κ.ά), καθορίζονται ακόμη από την κεντρική εξουσία, χωρίς ίχνος  περιφερειακής αποκέντρωσης.
δεν θα επέλθει όσο η Τοπική Αυτοδιοίκηση (Τ.Α) είναι ο επαίτης και δέσμιος των οικονομικών πόρων από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Η παραγνώριση όλων αυτών, με ταυτόχρονη προβολή της μονομερούς θέσης ότι οι εκλογές στην Τ.Α. είναι προνομιακός χώρος για συνεργασίες και ότι αρκεί η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ, ως σημαίνον και ως ζητούμενο για να αλλάξουν τα πράγματα στην κοινωνία, οδηγεί τους πολίτες σε στρεβλή αντίληψη για το πώς αλλάζουν τα πράγματα στην πόλη και όχι μόνον.

4) Μπορεί η αριστερά να δίνει στο ΠΑΣΟΚ άλλοθι αποδοχής, έστω και τοπικά, τη στιγμή που η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ επιβάλλει τα αντιλαϊκότερα μέτρα της μεταπολίτευσης; Μια τέτοια πιθανή συνεργασία δεν θα παγιώσει την εικόνα της αριστεράς ως συμπληρωματική δύναμη;
- Η Αριστερά χρόνια προσπαθεί να αποβάλλει την εικόνα της συμπληρωματικής δύναμης, που πρέπει να ομολογήσουμε ότι δεν της είχε αποδοθεί πάντοτε άδικα. Πολλές κεντροαριστερές επιλογές είχαν αυτό το στίγμα, αφήστε που ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να εκφωνούνται από στελέχη του χώρου μας (βλέπε ανάμεσα στα άλλα τη σύνθεση και τα λεχθέντα στο περίφημο γεύμα Κύρκου). Σήμερα η μορφή που παίρνει η κεντροαριστερή εκδοχή δεν είναι τόσο η συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, όσο η «εθνική» συνεννόηση για την έξοδο από την κρίση και η άμβλυνση των διαχωριστικών γραμμών πέρα από κάθε ταξική ανάλυση.
Πέρα από αυτό όμως, μια συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά συναινεί στη διοικητική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης, όπως αυτή προωθείται, η οποία δεν είναι ούτε συνολική, ούτε δημοκρατική ούτε αυτοδιοικητική. Στην ουσία σταθεροποιεί και ισχυροποιεί τον δικομματισμό, αρνείται την απλή αναλογική και γίνεται μόνο για δημοσιονομικούς λόγους.

5. Έχει ανακοινωθεί η υποψηφιότητα του Γιάννη Μπουτάρη, συνιδρυτή με Μάνο και Κοντογιαννόπουλο του νεοφιλελεύθερου κόμματος «Δράση», τον οποίο στηρίζουν και στελέχη της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝ. Μπορεί να αποτελέσει την εναλλακτική λύση για τον δήμο και να στηριχθεί από την αριστερά;
- Το εγχείρημα του Γιάννη Μπουτάρη το εμπιστεύθηκε ένα τμήμα του χώρου μας και πολίτες που προσδοκούσαν την αλλαγή της διοίκησης στην πόλη. Η θητεία όμως αυτού του σχήματος βαρύνεται πλέον με πεπραγμένα, όπως η υπονόμευση του δημοψηφίσματος για την υποθαλάσσια, η συνηγορία για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού, η μη αντίρρηση για την μετατροπή του χώρου της ΔΕΘ σε εμπορικό κέντρο, η συμφωνία για την είσοδο των ταξί στις λεωφορειολωρίδες, η εγκωμιαστική επιστολή στον δήμαρχο Παπαγεωργόπουλο για να μην επιμείνει στη δίωξη εναντίον του (για την καταγγελία του οικονομικού σκάνδαλου που είχε κάνει), η πρόσφατη πρότασή του Μπουτάρη στο δημοτικό συμβούλιο για την μείωση των δαπανών του δήμου ως συμβολή στην «εθνική» προσπάθεια και πολλά άλλα. Όλα αυτά δείχνουν ότι το σχήμα αυτό πάσχει και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική λύση, όχι μόνο για να στηριχθεί αλλά ούτε και να συνεργαστεί κανείς μαζί του, παρά μόνο με μεμονωμένα πρόσωπα.

6. Σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» στις 21/3, ο Γιάννης Μπουτάρης  δηλώνει: «…Πρέπει να εξασφαλίσουμε τη στήριξη ενός κομματικού μηχανισμού. Δεν φτάνει ο Συνασπισμός. Ουσιαστικά, η υποψηφιότητά μου θα λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης στο ΠΑΣΟΚ…». Πώς το σχολιάζεις;
- Με βάση αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω ο Συνασπισμός και οι άλλες δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν κανένα λόγο να στηρίξουν προσωποκεντρικά σχήματα θολής στόχευσης και μειωμένης αξιοπιστίας. Αυτό που αναφέρεται στην ερώτηση «δένει» με την περιπλάνηση του Μπουτάρη από τη συνεργασία με το ΚΚΕ, στη συμμετοχή του στο εθνικό συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ, τη συνεργασία με τον Μάνο και τη διαρκή διακήρυξή του για το υπερκομματικό του πράγματος. Τα συμπεράσματα δικά σας.

7. Με αφορμή την, δειλή έστω, προσπάθεια κοινής δράσης ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις κινητοποιήσεις για τα οικονομικά μέτρα, εκτιμάς ότι υπάρχει η ρεαλιστική δυνατότητα μιας ευρείας συνεργασίας δημοτικών κινήσεων της αριστεράς στη Θεσσαλονίκη;
-Η αναγκαιότητα της συνάντησης και κοινής δράσης των δυνάμεων πρώτα και κύρια της Αριστεράς είναι παρούσα και διαρκής. Ο ρεαλισμός προκύπτει στο βαθμό που όλες οι πολιτικές οντότητες και κινήσεις ξεφεύγουν από την αυταρέσκεια της μοναδικής αλήθειας και βλέπουν ότι ο αντίπαλος είναι απέναντι και όχι ο διπλανός τους. Και οι διπλανοί μας στην μάχη αυτή είναι όλες οι δυνάμεις της Αριστεράς και της οικολογίας, και όσοι αποδεσμεύονται από τις πολιτικές των ηγεσιών τους και συγκρούονται με την πολιτική του δικομματισμού. Μια τέτοια συμμαχία θα μπορούσε να προβάλει ένα πλαίσιο διεκδίκησης το οποίο πέραν των άλλων θα έδειχνε το δρόμο και το μοντέλο της Τ.Α που εμείς εννοούμε. Όπως:

Αντίθεση και μέτωπο στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές στην Τ.Α. (ελαστικές σχέσεις εργασίας, εισβολή του ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ),
Εφαρμογή τοπικών αναπτυξιακών πολιτικών που δημιουργούν σταθερή απασχόληση. Ολοκληρωμένες μορφές παρέμβασης για την απασχόληση και την μείωση της ανεργίας.
Προστασία και διεύρυνση του δημόσιου χώρου (πράσινο αλλά και κοινωνική πολιτική). Διεκδίκηση και υλοποίηση μέτρων κοινωνικής προστασίας.
Υπεράσπιση του πολιτισμού, και του περιβάλλοντος από τις επιθέσεις της νεοφιλελεύθερης αγοράς
Μελέτη και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των προβλημάτων των μεταναστών (κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, υπηκοότητα, εκμάθηση γλώσσας κλπ). Προώθηση κοινωνικής πολιτικής ενάντια σε αποκλεισμούς κάθε μορφής: Υποστήριξη των ευπαθών κοινωνικών ομάδων, ανοιχτές θεραπευτικές κοινότητες κτλ.
Στήριξη δομών κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (κοινωνικές επιχειρήσεις, κοινωνικοί συνεταιρισμοί, αστικές μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων κλπ).
Διασύνδεση της δημοτικής αρχής των δημοτικών και περιφερειακών αρχών με τους συλλογικούς φορείς των εργαζομένων, των ανέργων, των αγροτών, των μικροεπαγγελματιών, με τα κινήματα πόλης, με συλλογικότητες φεμινιστικού χαρακτήρα και κάθε μορφής προοδευτικές και ριζοσπαστικές συλλογικότητες κοινωνικού, οικολογικού και πολιτιστικού χαρακτήρα.

Είναι περιττό να σημειωθεί ότι οι διεκδικήσεις αυτές περνούν αναγκαστικά μέσα από το βάθεμα της δημοκρατίας. Τούτο σημαίνει ότι παλεύουμε αταλάντευτα για να δημιουργηθούν χώροι άμεσης δημοκρατίας και συμμετοχής των πολιτών, προώθηση του συμμετοχικού προϋπολογισμού, οργάνωση συνοικιακών συμβουλίων,  ενίσχυση μορφών αυτοδιαχείρισης,  διεκδίκηση λαϊκού και κοινωνικού ελέγχου.

Έτσι ίσως η πολιτική δράση στην τοπική κοινωνία είναι όχι μόνον ένας τρόπος για να αλλάξουν τα πράγματα, αλλά κυρίως ένας δρόμος για να αλλάξουν οι κοινωνικές συνειδήσεις.

Τάσος Κουράκης
Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ