«Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας»

Ο Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Απορριμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης νομού Ημαθίας επιμένει και προχωρά τη διαδικασία δημοπράτησης του έργου κατασκευής μονάδας επεξεργασίας απορριμμάτων στη Θέση 12 στο Δήμο Μακεδονίδος (ενώ έχουν υποδειχθεί και άλλες θέσεις για τη κατασκευή του). Για τη χωροθέτηση του έργου στη συγκεκριμένη θέση έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους όλοι σχεδόν οι αρμόδιοι φορείς μεταξύ των οποίων και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο στην πλέον πρόσφατη γνωμοδότησή του. Μετά τα παραπάνω αξιότιμε κύριε Υπουργέ, αποφασίσατε τη μη έγκριση της χωροθέτησης του έργου στη θέση 12. Όμως στις 17 Νοεμβρίου του 2008 το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο εν ολομελεία πραγματοποίησε εκ νέου αυτοψία στην περιοχή και αναμένεται απόφαση. Ερωτάται ο κ. Υπουργός Με δεδομένο ότι τα αντικειμενικά στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη κατά την έκδοση της προηγούμενης απόφασής σας, δεν έχουν μεταβληθεί, διερωτώμεθα ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους αναπέμψατε το θέμα στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο; Είναι ικανή η τοπικιστική αντίληψη ορισμένων δημάρχων να σας πείσει να ανακαλέσετε προηγούμενη δική σας απόφαση, η οποία δικαίως υπεράσπιζε τον αρχαιολογικό χώρο των Αιγών καθώς βρίσκεται στον κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO και ο οποίος θα τρωθεί ανεπανόρθωτα από την κατασκευή του ΧΥΤΥ Ν. Ημαθίας; Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΜΙΧΑΗΛ-ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΙΑΠΗΣ (Υπουργός Πολιτισμού): Κύριε Κουράκη, η περίπτωση που εξετάζουμε σήμερα θα έλεγα πως είναι χαρακτηριστικά δηλωτική της κακοδαιμονίας που χαρακτηρίζει τη διαχείριση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Και βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ψευτοδιλήμματα που κάποια προβλήματα του σήμερα να χρονίζουν και τα σημαντικά έργα του χθες να μην προστατεύονται επαρκώς. Σε ένα χώρο πράγματι υψίστης ιστορικής, επιστημονικής και εθνικής σημασίας, που κινδυνεύει από τη μόλυνση και τις πυρκαγιές, ερίζουμε για το αν θα πρέπει να προστατευθεί με το πιο σύγχρονο μέσο προστασίας του περιβάλλοντος, όπως είναι οι χώροι υγειονομικής ταφής και διαχείρισης των απορριμμάτων. Η ιστορία της χωροθέτησης του ΧΥΤΥ Βεροίας ξεκινάει από το 2003. Τότε για την τοποθέτηση του ΧΥΤΥ είχε προταθεί η θέση 12, η οποία βρίσκεται εκτός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της Βεργίνας και σε απόφαση 1,5 χιλιόμετρο απ’ αυτόν. Το θέμα συζητήθηκε από το Κ.Α.Σ. το Δεκέμβριο του 2003, του οποίου και η γνωμοδότηση ήταν υπέρ της διενέργειας αυτοψίας του χώρου. Η αυτοψία πραγματοποιήθηκε τον ίδιο μήνα από επιτροπή στην οποία συμμετείχαν διακεκριμένα μέλη της τότε σύνθεσης του ΚΑΣ. Διαπιστώθηκε από τότε ότι δεν προκαλείται άμεση ή έμμεση βλάβη στις αρχαιότητες. Το θέμα εξετάζεται στο ΚΑΣ και πάλι τον Δεκέμβρη του 2004 το οποίο και γνωμοδοτεί υπέρ της χωροθέτησης στην προτεινόμενη τότε θέση 12. Τρία χρόνια αργότερα, τον Οκτώβριο του 2007 ο δήμαρχος Βεργίνας ζητά την επανεξέταση του θέματος ώστε να μην γίνει η χωροθέτηση του ΧΥΤΥ στη θέση 12. Το θέμα επανεξετάζεται στο ΚΑΣ τον Νοέμβρη του 2007 και χωρίς άλλες εισηγήσεις ή άλλη προσκόμιση νέων δεδομένων απορρίπτεται αυτή η αρχική χωροθέτηση. Ένα μήνα αργότερα ο ενιαίος φορέας διαχείρισης απορριμμάτων ΟΤΑ Νομού Ημαθίας καταθέτει αίτηση θεραπείας κατά της υπουργικής απόφασης. Το υπόμνημα εκείνο παρουσιάζει βελτιωμένη πρόταση που περιλαμβάνει βύθιση της προβλεπόμενης εγκατάστασης σε βάθος ως και 30 μέτρα ως προς το αρχικό ανάγλυφο αξιοποιώντας έτσι και την υφιστάμενη διαμόρφωση λεκάνης λόγω της εκμετάλλευσης του οικοπέδου εγκατάστασης από την Δ.Ε.Η. γεγονός, κύριε Κουράκη, που την καθιστά μη ορατή όχι μόνο από τους αρχαιολογικούς χώρους αλλά και από την ευρύτερη περιοχή. Η δε τεχνική προσφορά λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας ως προς την παραγωγή αερίων ρύπων, οσμών, θορύβου και υγρών αποβλήτων. Προτείνεται μάλιστα και μια οριστική λύση για τα προβλήματα των απορριμμάτων της περιοχής συμβατή με την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί διαχείρισης απορριμμάτων και με πρακτικά μηδενικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στην περιοχή εδώ και χρόνια λειτουργούν ανεξέλεγκτες χωματερές σε ελάχιστη απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο, περί τα 200 μέτρα και σε οπτική επαφή με ένα εκ των δημοτικών διαμερισμάτων του δήμου Βεργίνας. Από την θέση που προβλέπει η εγκατάσταση σε σχέση με τον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας παρεμβάλλονται υψώματα που απαγορεύουν την οπτική επαφή των δυο περιοχών. Επίσης, έχει προβλεφθεί περιμετρική δεντροφύτευση της εγκατάστασης συμβάλλοντας στην περαιτέρω οπτική απομόνωση του χώρου. Οι οσμές ελέγχονται και εξουδετερώνονται μέσω σύγχρονων συστημάτων και τέλος δεν υπάρχουν εκροές υγρών αποβλήτων προς το περιβάλλον καθώς τα υγρά απόβλητα επεξεργάζονται εντός της εγκατάστασης σε κατάλληλη μονάδα και επαναχρησιμοποιούνται. Κατόπιν αυτού αναπέμφθηκε το θέμα στο ΚΑΣ σύμφωνα και με την γνώμη της αρμόδιας διεύθυνσης στην συνεδρία του περασμένου μηνός. Γνωμοδότησε η επιτροπή υπέρ της διενέργειας αυτοψίας και μάλιστα αυτοψία από την ολομέλεια του ΚΑΣ η οποία ιδίοις όμμασι θέλει να διαπιστώσει αν προκύπτει θέμα άμεσης ή έμμεσης βλάβης στον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας. Η αυτοψία έγινε στις 17 Νοεμβρίου 2008 και η εισήγηση ήταν θετική. Το θέμα θα παραπεμφθεί στην ολομέλεια του ΚΑΣ εντός των ημερών για οριστική απόφαση. Ό,τι μου εισηγηθεί το ΚΑΣ εγώ θα βγάλω την αντίστοιχη υπουργική απόφαση. Ευχαριστώ. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΚΟΥΡΑΚΗ Κύριε Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ, η τελευταία αποστροφή του λόγου σας μου θυμίζει αυτό που συνέβη με το λεγόμενο σκάνδαλο Βατοπεδίου. Ό,τι εισηγήθηκε η Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, εκείνες τις αποφάσεις υπέγραψαν οι υπουργοί. Αυτό γνωμοδοτεί αλλά εσείς έχετε την πολιτική ευθύνη. Και εσείς θα μείνετε στην ιστορία σαν ένας υπουργός ο οποίος έχτισε ΧΥΤΑ δίπλα στον μνημειακό χώρο της Βεργίνας παγκοσμίου εμβέλειας ή όχι. Εσείς θα το χρεωθείτε, κύριε Υπουργέ. Κανένας άλλος. Πέρα απ’ αυτό υπήρξε εδώ στην Αίθουσα αυτή μια ερώτηση από το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος στις 19/02/2008 όπου έβαζε όλο αυτό το ζήτημα που τίθεται, όχι μόνο από μας αλλά από το Τεχνικό Επιμελητήριο, από τους διάφορους φορείς, σχετικά με την περιοχή αυτή. Και τότε εσείς είχατε υπογράψει και είχατε αποδεχθεί ορισμένα σημεία. Για όλα αυτά που μου απαντήσατε δεν έχει αλλάξει τίποτα. Δηλαδή, το ζήτημα ότι θα πηγαινοέρχονται απορριμματοφόρα και θα συναντώνται με τα πούλμαν των επισκεπτών θα αλλάξει; Η απόσταση του ενός χιλιομέτρου της θέσης όπου πρόκειται να χωροθετηθεί το ΧΥΤΥ θα αλλάξει; Η απόσταση από την κοίτη του ποταμού που υδροδοτεί την Θεσσαλονίκη αλλάζει; Κανένα από τα στοιχεία που σας οδήγησαν πριν από 6-7 μήνες –στις 14/03 απαντάτε- δεν έχει απολύτως αλλάξει. Τότε είχατε δώσει και ορθώς αρνητική απόφαση για την χωροθέτηση. Το μόνο που άλλαξε ήταν οι πιέσεις δημάρχων και κατασκευαστικών εταιρειών για την συγκεκριμένη κατασκευή του έργου για διάφορους λόγους πολιτικούς, ρουσφετολογικούς και άλλους. Ουσιαστικά δηλαδή είναι ορισμένοι δήμαρχοι από την περιοχή που πιέζουν. Εμείς δεν λέμε να μην γίνει το έργο. Και κανένας δεν το λέει αυτό. Ούτε το τεχνικό επιμελητήριο, ούτε κανείς. Λέμε μάλιστα ότι μπορεί να βρεθεί και μάλιστα έχει προταθεί και άλλη θέση προσφορότερη. Φαντάζομαι ότι εδώ δεν είναι μόνο ότι αυτό το έργο σχετίζεται με τα όρια της Ημαθίας. Ξεπερνάει τα όρια της Ημαθίας και θίγει τον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας. Επιπλέον ξεπερνάει ακόμη περισσότερο και θίγει την ύδρευση του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Όχι μόνο η περιοχή είναι χαρακτηρισμένη από το 1992 ιδιαίτερου φυσικού κάλους και βρίσκεται σε επαφή με περιοχή ενταγμένη στους εθνικούς καταλόγους προστασίας της φύσης, είναι ορατή από την Βέροια. Το μόνο που μας είπατε είναι ότι θα βυθιστεί τόσο ώστε να μην φαίνεται, αλλά από την Βέροια θα φαίνεται. Είναι δεδομένο. Ολοκληρώνω, λέγοντας ότι αφορά το ιστορικό απόθεμα και την αρχαιολογική αξία της περιοχής και πιστεύω ότι δεν θα θέλετε σε καμία περίπτωση να συνδέσετε το όνομά σας με αυτό το ανοσιούργημα. Διότι περί αυτού πρόκειται. Όσον αφορά στους ίδιους τους αρχαιολόγους διαβεβαιώνουν ότι αυτό το έργο δεν πρόκειται να γίνει. Το ίδιο διαβεβαιώνουν και οι κάτοικοι της περιοχής. Ο σύλλογος των αρχαιολόγων στις 14/11, δηλαδή πριν μια εβδομάδα απόφασή του λέει ότι «ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων δεν θα ανεχθεί να καταστραφούν αρχαιότητες και εν τέλει να υποβαθμιστεί η αισθητική και το κύρος του αρχαιολογικού χώρου, ενός από τους πλέον σημαντικούς σε μνημεία ευρήματα αλλά και πολιτισμού τόπος της χώρας». Σας καλώ, κύριε Υπουργέ, να ξανασκεφθείτε το θέμα και να πάρετε εκείνη την απόφαση για το αν θα μείνετε στην ιστορία έτσι ή αλλιώς. Σας ευχαριστώ. ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ: Να αποκαταστήσω λίγο την αλήθεια. Όλοι οι Βουλευτές του νομού, όλοι οι δήμαρχοι του νομού, η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση και όλοι οι φορείς επαγγελματικοί ή διάφοροι εμπορικοί σύλλογοι είναι υπέρ της κατασκευής του έργου.