Ομιλία Τάσου Κουράκη στη βουλή στη συζήτηση επί της αρχής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας για τα Πειραματικά Σχολεία. Τρίτη 10-5-2011

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης):  Το λόγο έχει ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Βουλής ο κ. Αναστάσιος Κουράκης.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Ζ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πριν από τρεις ημέρες είχαμε καταθέσει μία επίκαιρη ερώτηση, σχετικά με το μεγάλο αριθμό μελών διδακτικού προσωπικού που έχουν εκλεγεί και περιμένουν να διοριστούν στα πανεπιστήμια. Επίσης, αναφερθήκαμε στο μεγάλο αριθμό συμβασιούχων του Προεδρικού Διατάγματος 407, που δεν πληρώνονται, που μειώνονται συνεχώς οι θέσεις τους, καθώς και τα τεράστια προβλήματα, όσον αφορά το ειδικό έκτακτο προσωπικό, που αντιμετωπίζουν τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Επιπλέον, είχαμε επισημάνει, σύμφωνα με καταγγελίες που ήρθαν σε εμάς, ότι παραβιάζεται η σειρά των υπό διορισμό εκλεγμένων μελών διδακτικού προσωπικού και ο Υφυπουργός κ. Πανάρετος είχε διαβεβαιώσει ότι βεβαίως μπορεί να γίνεται καμία παραβίαση της σειράς…

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Μπορεί να γίνει.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Ζ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Ναι, μπορεί να γίνει. Σωστά. Δεν θέλω να διαστρεβλώσω αυτό που είπατε. Για την περίπτωση μάλιστα, είχε πει, ενός καρδιοχειρουργού, ο οποίος έχει ανάγκη ένα πανεπιστήμιο κ.λπ. Πάρα πολύ ωραία. Είχαμε πει ότι θα μπορούσε να συμβεί και αυτό το πράγμα. Είχαμε ζητήσει, όμως, ο κατάλογος όλων των υπό διορισμό να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας, ώστε να μπορεί να παρακολουθεί ο οποιοσδήποτε ακόμη και τις περιπτώσεις των εξαιρέσεων και τη δικαιολογία τους.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Το επεξεργαζόμαστε.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Ζ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Πάρα πολύ ωραία. Σε αντιπροσωπεία, όμως, διδακτικού προσωπικού προς το Γραμματέα, τον κ. Παπάζογλου, ελέχθη -δεν λέω, αφέθηκε να εννοηθεί- ότι «βεβαίως, στο βαθμό που υπάρχουν διαφορετικές ανάγκες στα διάφορα πανεπιστήμια μπορεί να υπάρξει μία παραβίαση της σειράς». Καταλαβαίνετε, κύριε Υφυπουργέ, τότε ότι δεν μιλάμε για μεμονωμένη περίπτωση, ούτε για κερκόπορτα, αλλά μιλάμε για πλήρη ανατροπή της σειράς, κάτι που εγκυμονεί πολλούς, μα πάρα πολλούς κινδύνους.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν πρέπει να παραβιάζεται η σειρά και κακώς εφαρμόστηκε...

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Ζ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Σε κάθε περίπτωση θα έλεγα ότι θα θέλαμε μία διαβεβαίωση από την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας ότι θα αναρτηθεί ο κατάλογος των υπό διορισμό στο site του Υπουργείου, στα πλαίσια αυτού που λέγεται «διαφάνεια». Αλλιώς, δεν θα μπορέσουμε να συνεννοηθούμε. Το λέω, γιατί έχουν γίνει καταγγελίες σε εμάς. Ζητώ στοιχεία. Θα τα φέρουμε στη Βουλή. Τουλάχιστον, οι συνάδελφοι έχουν τον καημό τους που δεν διορίζονται, αλλά να μην βρίσκονται και κάτω από ένα καθεστώς που να αισθάνονται ότι παραγκωνίζονται, γιατί προωθούνται κάποιοι άλλοι για οποιονδήποτε λόγο.

Το δεύτερο πράγμα που θα ήθελα να πω πάνω σε αυτό το θέμα, είναι ότι έχω στα χέρια μου –πρέπει να είναι ακριβές, δεν νομίζω ότι μπορεί να είναι κάτι άλλο- έγγραφο της Υπουργού, της κυρίας Διαμαντοπούλου, προς το Υπουργείο Εσωτερικών, ώστε να εξασφαλιστούν πιστώσεις για διορισμό μελών του διδακτικού προσωπικού. Ζητά γύρω στις τετρακόσιες πιστώσεις για τα ΑΕΙ και γύρω στις εκατό για τα ΤΕΙ. Πάρα πολύ ωραία.

Βεβαίως, εδώ επίσης ανησυχούμε, γιατί πάλι ο κ. Παπάζογλου έχει δηλώσει ότι από τον αριθμό που ζητά το Υπουργείο συνήθως εγκρίνεται το 1/2 ή έστω το 1/3 των πιστώσεων. Δηλαδή, στην καλύτερη περίπτωση θα έχουμε σχεδόν εκατόν τριάντα έως διακόσιους ΔΕΠ και τριάντα έως πενήντα καθηγητές για τα ΤΕΙ. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι με τέτοιους αριθμούς είμαστε σε μια πλήρη κατεδάφιση της ανώτατης εκπαίδευσης, τόσο στα πανεπιστήμια όσο και στα ΤΕΙ.

Επίσης, θα θέλαμε μια διαβεβαίωση για το πότε βλέπετε να καλύπτονται τα κενά στο εκπαιδευτικό προσωπικό, γιατί δεν μπορούν να λειτουργήσουν τα Ιδρύματα αλλιώς.

Συνεχίζω με το πολύ σημαντικό ζήτημα των μετεγγραφών, καθώς θεωρώ ότι σε μία ευνομούμενη πολιτεία, όταν οι οικογένειες έχουν κάνει τον προγραμματισμό τους για τις μετεγγραφές με ένα νόμο που ψηφίστηκε τον Αύγουστο του 2010 και αφορά τους κανόνες που διέπουν τις μεταγραφές, είναι αδιανόητο να ισχύσει άλλο καθεστώς για μαθητές οι οποίοι διαγωνίζονται ήδη στις πανελλαδικές εξετάσεις του 2011. Το πρωί της μέρας που διαγωνίζονται, την Πέμπτη, ψηφίζεται ο νόμος στη Βουλή. Δηλαδή, τη μέρα που διαγωνίζονται ψηφίζεται ο νόμος και αλλάζει το καθεστώς περί των μετεγγραφών.

Καταλαβαίνετε ότι θα μπορούσε για φέτος να ισχύσει το ίδιο καθεστώς και από εκεί και πέρα, να το συζητήσουμε. Αλλά αυτός ο αιφνιδιασμός δεν περιποιεί τιμή σε καμία ηγεσία καμίας ευνομούμενης και δημοκρατικής, θα έλεγα εγώ, πολιτείας.

Το τρίτο σημείο, πριν μπω στο σύνολο του νομοσχεδίου, είναι αυτό για το οποίο διαμαρτύρεται η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών όσον αφορά τα βιβλία που θα δοθούν στους τυφλούς μαθητές. Λένε, λοιπόν, στο υπόμνημά τους, το οποίο απευθύνουν στην Υπουργό Παιδείας και σε όλους τους αρμοδίους θα έλεγα, ότι θεωρούν απαράδεκτη την πρόθεση του Υπουργείου Παιδείας να επιλέξει την αποκλειστική χορήγηση των βιβλίων στους τυφλούς μαθητές και στους μαθητές με προβλήματα όρασης, μόνο σε ηλεκτρονική μορφή.

Η γραφή των τυφλών, όπως έχει κατοχυρωθεί δια νόμου, είναι η γραφή Μπράιγ και είναι αδιανόητο να μην προσφέρονται στους τυφλούς μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τα βιβλία σε εκείνη τη μορφή της γραφής που ο νόμος τους αναγνωρίζει ως τέτοια. Επιπλέον, οι μαθητές με προβλήματα όρασης είναι και ιατρικά απαράδεκτο να περνούν ολόκληρες ώρες μπροστά στην οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή, διότι η κατάσταση αυτή, ως γνωστόν, επιβαρύνει και ανθρώπους με υγιή όραση.

Θα ήθελα να υπάρξει μία διαβεβαίωση ότι στους τυφλούς και στα άτομα που έχουν προβλήματα όρασης, θα χορηγούνται τα βιβλία με την γραφή Μπράιγ και επιπλέον βιβλία, όσοι έχουν προβλήματα όρασης, σε μεγαλογράμματη μορφή, ανάλογα με τις οπτικές ανάγκες του κάθε μαθητή ή να παρασχεθεί σε κάθε έναν απ’ αυτούς οθόνη μεγέθυνσης χαρακτήρων.

Μετά απ’ αυτά, εισέρχομαι στην κριτική του νομοσχεδίου αρχίζοντας από την ίδρυση του Ινστιτούτου Παιδαγωγικής Πολιτικής. Το ερώτημα που προκύπτει από την ανάγνωση του νομοσχεδίου σ' αυτό το σημείο, είναι σε τι αποβλέπει η σύσταση του νέου Ιδρύματος, ως νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου.

Το δεύτερο είναι γιατί ο νεοσύστατος φορέας πρέπει να αποτελεί μία ακόμη υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας και όχι έναν αυτοτελή οργανισμό, σύμφωνα με το νόμο επανίδρυσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, καθώς το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ήταν ανεξάρτητη δημόσια υπηρεσία και ως εκ τούτου, απολάμβανε κάποιας σχετικής ανεξαρτησίας. Η ανεξαρτησία στα ζητήματα της εκπαίδευσης και όχι η καταθλιπτική, θα έλεγα, κυριαρχία και επιβολή της αντίληψης της ηγεσίας του εκάστοτε Υπουργείου, είναι μία αντίληψη η οποία δεν μας βρίσκει σύμφωνους, αν σκεφτούμε ότι τα μέλη της διοίκησης αυτού του Ινστιτούτου, δηλαδή της εκπαιδευτικής πολιτικής, θα ορίζονται από τον εκάστοτε Υπουργό και κανείς, βεβαίως, δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα υπάρχει η δυνατότητα ανεξάρτητης επιστημονικής γνωμοδότησης με κριτήρια αυστηρώς επιστημονικά.

Το δεύτερο σημείο το οποίο είναι συνεπές με το προηγούμενο, όσον αφορά το Υπουργείο και με το οποίο βεβαίως διαφωνούμε, είναι ότι στο νέο νομοσχέδιο ο συγκεντρωτισμός και ο σχετικός κεντρικός έλεγχος των λειτουργιών είναι μία πραγματικότητα, καθώς τα πάντα τίθενται κάτω από την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας. Το Ινστιτούτο αυτό διοικείται από Επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο που ορίζεται από το Υπουργείο. Το περίεργο εδώ είναι πως ενώ από το σύνολο του επιστημονικού προσωπικού του, δηλαδή αυτού του φορέα, απαιτούνται αυξημένα προσόντα, όπως τίτλος διδακτορικών σπουδών κ.α., ο Πρόεδρός του, περιέργως, δεν χρειάζεται να διαθέτει τίποτα απ’ αυτά, αλλά είναι απλώς ένα πρόσωπο αναγνωρισμένου κύρους, με ό,τι μπορεί να σημαίνει.

Να θυμίσουμε ότι αυτό που καταργείται, δηλαδή το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, είχε όργανά την Ολομέλεια, το Συντονιστικό Συμβούλιο, τα Τμήματα, Πρόεδρο και τέσσερις Αντιπρόεδρους. Μπορούσαν να συμμετέχουν οι σύμβουλοί του με ψήφο στην Ολομέλεια και στα Τμήματά του και οι Πρόεδροι, μόνιμοι ή και με θητεία, μπορούσαν επίσης να συμμετέχουν με ψήφο.

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι πηγαίνουμε από μία δημοκρατική δομή σε ένα ολιγαρχικού τύπου μόρφωμα.

Ένα τρίτο σημείο, χαρακτηριστικό των επιδιώξεων των συντακτών του σχεδίου, είναι η εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών, των προϊόντων που θα παρέχει το Ινστιτούτο. Στο άρθρο 17 διαβάζουμε ότι οι πόροι του Ινστιτούτου, πέραν από τις επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό και τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές, θα είναι και οι εισπράξεις από διάθεση ψηφιακών και συμβατικών εκδόσεων, έσοδα από τη σύνταξη εκθέσεων καταλληλότητας εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για λογαριασμό τρίτων, δωρεές, χορηγίες, κληροδοτήματα κλπ.

Να πληροφορήσουμε το Σώμα ότι αντίστοιχες ρυθμίσεις είδαμε στις νεοφιλελεύθερες εκπαιδευτικές πολιτικές σε χώρες όπως η Βρετανία ήδη από τη δεκαετία του ’80 και στις ΗΠΑ με πολύ αρνητικά αποτελέσματα.

Όσον αφορά το δεύτερο κεφάλαιο σχετικά με το Ινστιτούτο Τεχνολογίας, Υπολογιστών και Εκδόσεων «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», θα λέγαμε ότι είναι ένα σύνολο ρυθμίσεων. Στην πραγματικότητα τίθεται εν αμφιβόλω η διαδικασία εκτύπωσης και δωρεάν διάθεσης των σχολικών βιβλίων, που ίσχυε μέχρι σήμερα, ενώ παράλληλα προωθούν το ψηφιακό βιβλίο και κάθε άλλου είδους ψηφιακά εκπαιδευτικά υλικά.

Ακόμη, θέλουμε να πούμε ότι η κατάργηση του Οργανισμού Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων του σε ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, σημαίνει ότι σχεδιασμός για τα σχολικά βιβλία ανατίθεται σε ένα φορέα που θα λειτουργεί με ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια, άρα με κριτήριο το κέρδος. Πρακτικά, δηλαδή, δημιουργείται ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με διάφορες αρμοδιότητες, ανάμεσα στις οποίες είναι και το σχολικό βιβλίο.

Εδώ θα ήθελα να θυμηθούμε τι έχουν προσφέρει οι εργαζόμενοι στον Οργανισμό Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, που είναι πενήντα άνθρωποι, καθόλου υψηλόμισθοι, καθώς αμείβονται με 1.200 ευρώ το μήνα, χωρίς επιδόματα ή άλλους πόρους. Είναι ένας οργανισμός που δεν είναι αντιπαραγωγικός, καθώς εκδίδει ετησίως χίλιους διακόσιους τίτλους βιβλίων σε 45.000.000 αντίτυπα. Δεν επιβαρύνει υπέρογκα τον Έλληνα φορολογούμενο όταν, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το μέσο κόστος για κάθε βιβλίο είναι πολύ πιο κάτω από το 1 ευρώ, ενώ αντίστοιχα στην ελεύθερη αγορά είναι πολύ πιο πάνω από 10 ευρώ.

Να θυμηθούμε ότι ο Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων είναι εξαιρετικά αποτελεσματικός, όταν ετησίως στέλνει έγκαιρα σχολικά βιβλία σε δυόμισι χιλιάδες προορισμούς στην Ελλάδα και σε τριακόσιους στο εξωτερικό. Θα έλεγα ότι επιτελεί ένα πολύ ουσιαστικό και κοινωνικό έργο, το οποίο ολοκληρώνεται χάρη στην ευαισθησία των λιγοστών υπηρετούντων εργαζομένων και αυτό θα έπρεπε σε κάθε περίπτωση να το τονίσουμε και να το αναφέρουμε, ώστε να ξέρουμε που ακριβώς βρισκόμαστε και τι πάμε να καταργήσουμε.

Εισέρχομαι τώρα σχετικά με τα πειραματικά σχολεία, που είναι ένα περίεργο πράγμα, γιατί η λέξη «πειραματικός» σημαίνει ότι σε ένα τυχαίο δείγμα, δηλαδή μαθητών που έρχονται με κλήρωση, μπορούν να εφαρμόζουν τα πανεπιστήμια και όχι μόνο πρότυπες παιδαγωγικές μεθόδους και κατόπιν, τα συμπεράσματα αυτά να μεταφέρονται στο σύνολο της εκπαίδευσης. Εκείνο που μας κινεί την περιέργεια είναι ότι ενώ σήμερα λειτουργούν πάνω από εκατό πειραματικά σχολειά, με το νομοσχέδιο που πρόκειται να ψηφίσουμε, ο αριθμός περιορίζεται και λέει ότι δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τριάντα. Πώς τεκμηριώνεται αυτό; Και επιπλέον, τα υπόλοιπα τι θα απογίνουν;

Ουσιαστικά, κατά την αντίληψη του ΣΥΡΙΖΑ, το νομοσχέδιο στοχεύει στη δημιουργία λίγων, αυστηρά ελεγχόμενων, περιορισμένων σχολείων αρίστων. Βάζει, δηλαδή, ουσιαστικά τις βάσεις για μια εκπαίδευση δύο ταχυτήτων. Σκοπός του νομοσχεδίου, όπως το διαπερνά στο σύνολό του, τουλάχιστον στο σημείο αυτό, δεν είναι να δημιουργήσει και να λειτουργήσει επαρκώς όσο περισσότερα τέτοια σχολεία μπορεί, αλλά να φτιάξει μια εκπαίδευση για την ελίτ της ανώτερης μεσαίας τάξης, που δεν καταφεύγει απευθείας στην ιδιωτική εκπαίδευση και στο εξωτερικό.

Το Συμβούλιο που το διοικεί είναι ένα παντοδύναμο διορισμένο όργανο ,το οποίο ακυρώνει το νόημα του πειραματικού σχολείου. Το ίδιο ισχύει και για το Επιστημονικό και Εποπτικό Συμβούλιο. Το Συμβούλιο, βεβαίως, του σχολείου έχει βασική δουλειά την εξεύρεση πόρων και καθώς γνωρίζουμε ότι με τον εκπαιδευτικό ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ πάρα πολλές αρμοδιότητες της παιδείας περνούν στα σχολεία και στην τοπική κοινωνία, ουσιαστικά τους ανατίθεται να βρουν χορηγούς και επιχειρηματίες για να στηρίξουν οικονομικά αυτά τα σχολεία.

Αλλά θα έλεγα ότι το κυριότερο είναι ότι, με τον τρόπο που είναι δομημένο, αναιρείται ο στρατηγικός σχεδιασμός της εκπαιδευτικής πολιτικής, που ως τώρα γινόταν στα πανεπιστήμια, όσον αφορά τα πειραματικά σχολεία και ανατίθεται στη διορισμένη διοίκησης αυτών.

Καταλαβαίνετε ότι αυτό δεν μπορεί να έχει μέσα τίποτα το φιλελεύθερο, τίποτα το δημοκρατικό καθώς ακυρώνεται με έναν παιδαγωγικό πειραματισμό ο αυτοτελής ρόλος των πανεπιστημίων στο σημείο αυτό.

Επιπλέον, τελειώνοντας θα ήθελα να πω ότι καταργεί ουσιαστικά τις οργανικές θέσεις των Πειραματικών Σχολείων, καθώς αυτές προκηρύσσονται και γίνονται προσωποπαγείς και αν καταργηθεί ένα Πειραματικό Σχολείο, τότε χάνονται και οι θέσεις των εκπαιδευτικών σε αυτό. Με αυτόν τον τρόπο αντιλαμβανόμαστε ότι συρρικνώνεται το δημόσιο, καθώς δεν είναι δυνατόν σε ένα δημόσιο σχολείο να προσλαμβάνεις εκπαιδευτικούς με προκήρυξη. Δηλαδή το νομοσχέδιο στην πραγματικότητα και με αυτόν τον τρόπο ανοίγει το δρόμο για την κατάργηση των οργανικών θέσεων.

Για όλους αυτούς τους λόγους και άλλους που θα εξηγήσουμε στην κατ’ άρθρον συζήτηση, είμαστε αντίθετοι και καταψηφίζουμε επί της αρχής το νομοσχέδιο.

Σας ευχαριστώ.