Ομιλίες
Ομιλία Τάσου Κουράκη στη συζήτηση επί των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «Αποζημίωση των θυμάτων εγκλημάτων βίας από πρόθεση»
Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2009
Πριν αναφερθώ στο ίδιο το νομοσχέδιο, έχω να κάνω ορισμένες παρατηρήσεις σ’ αυτά που ακούστηκαν.
Κατ’ αρχήν, θα ήθελα να επαναλάβω αυτά που είπε και ο κ. Φώτης Κουβέλης λίγο πριν, ότι είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς που στις θέσεις τις οποίες έχω εκφράσει κατά καιρούς και οι οποίες έχουν συναντήσει μία πολύ μεγάλη αντίδραση προσχωρούν διάφοροι πολιτικοί χώροι.
Ακούσαμε πραγματικά με μεγάλη προσοχή την πρόταση και προτροπή του κυρίου Καρατζαφέρη για τη νομιμοποίηση, κατά κάποιο τρόπο, χορήγησης από νοσοκομεία της ίδιας της ουσίας την οποία έχουν ανάγκη οι εξαρτημένοι.
Κύριε Υπουργέ, θεωρώ ότι είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση. Την έχουμε κάνει προ πολλού και εμείς. Χαιρόμαστε που και άλλη πτέρυγα της Βουλής διατυπώνει την ίδια θέση. Πραγματικά με τον τρόπο αυτό μπορεί να σπάσει το κύκλωμα της μαύρης αγοράς, η εμπορία και όλα τα άλλα, τη στιγμή που αφαιρείται το κίνητρο.
Πέρα απ’ αυτό, όμως, αυτούς τους εξαρτημένους ανθρώπους τους κρατάς έξω από το κύκλωμα. Μπορείς να προχωρήσεις εύκολα, όπως είπε και ο κύριος Κουβέλης, στη χορήγηση υποκατάστατων και, βεβαίως, επειδή είσαι κοντά του και τον στηρίζεις ψυχοϊατρικά, μπορείς να προχωρήσεις σε αυτό που τον θεραπεύει και είναι η απεξάρτηση, με όποιον τρόπο αυτός επιλέξει.
Το δεύτερο και πολύ ενδιαφέρον είναι ότι ενοχλήθηκα –δυσαρεστήθηκα, θα έλεγα ακριβέστερα- με την τοποθέτηση της Νέας Δημοκρατίας, που αντιδρά στην εφαρμογή των τριών πέμπτων, την ίδια στιγμή που ο κ. Δένδιας, ο προηγούμενος Υπουργός Δικαιοσύνης, με ένα ολόκληρο σκεπτικό είχε αιτιολογήσει και εξήγησε γιατί ήταν μια πολύ μεγάλη αναγκαιότητα η καθιέρωση αυτής της ρύθμισης.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: …(δεν ακούστηκε)
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ: Αν θυμάστε καλά, κύριε συνάδελφε, απεσύρθη. Βεβαίως αυτό έγινε από αντιδράσεις διαφόρων Βουλευτών…
ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Από το ΠΑ.ΣΟ.Κ.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ: Θυμάμαι πολύ καλά ότι ήταν και από το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και από τη Νέα Δημοκρατία. Όμως, αυτό που είπε στο τέλος ο κύριος Δένδιας είναι ότι θα ήθελε να τεκμηριώσει με καλύτερο τρόπο αυτή τη θέση που θα έφερνε αμέσως μετά. Πάντως αυτή τη στιγμή έρχεται από τον κύριο Καστανίδη και αυτό είναι ευτυχές για την αντίληψή μας.
Πριν μπω στις τροπολογίες, κύριε Υπουργέ, θα ήθελα να αναφέρω κάτι εκτός θέματος, αλλά εντός εποχής, όσον αφορά τον εμβολιασμό των κρατουμένων. Είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία στην οποία οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι καλές. Είχα καταγγελίες και παράπονα από κρατούμενους από διάφορα καταστήματα, όπου δεν υπάρχει δυνατότητα να γίνει εμβολιασμός από το ανύπαρκτο ιατρικό προσωπικό, με αποτέλεσμα όσοι θέλουν να μπαίνουν σε μια κατάσταση και με ειδικές συνθήκες –χειροπέδες, μεταγωγή κ.λπ.- να πηγαίνουν στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Το άσχημο είναι ότι στην επιστροφή τους υφίστανται όλους τους ελέγχους της ενδοσκοπικής αναζήτησης, που είναι μια μορφή βασανιστηρίου και βίας, όπως γνωρίζουμε, με αποτέλεσμα τελικώς να αρνούνται να κάνουν το εμβόλιο. Θα παρακαλούσα σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας να πηγαίνουν μονάδες από τα νοσοκομεία, ώστε να εξυπηρετηθούν όλοι οι κρατούμενοι.
Στο νομοσχέδιο που συζητούμε αυτό δεν κουβεντιάζεται καθόλου. Θέλω να πιστεύω ότι σε επόμενο νομοσχέδιο θα έρθει το ζήτημα των αδειών, το οποίο το τελευταίο διάστημα δοκιμάζει φοβερή κρίση. Χορηγούνται ελάχιστες άδειες και γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι οι άδειες στους κρατούμενους, πέραν του ανθρωπιστικού τους χαρακτήρα έχουν και ένα χαρακτήρα ουσιαστικά κοινωνικής επανένταξης και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Βεβαίως, σε αυτό το νομοσχέδιο, που ελπίζουμε να έρθει όσο γίνεται πιο γρήγορα, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε όσο γίνεται πιο σοβαρά και με αποφασιστικό τρόπο το θέμα της υγειονομικής κάλυψης, που αυτή τη στιγμή είναι ανύπαρκτη ή στα σπάργανα, όπως επίσης και την ανάπτυξη μονάδων για εργασία. Εδώ να σημειώσω ότι ίσως κάποια στιγμή θα πρέπει να δούμε –σε μερικού μπορεί να φανεί περίεργο- τα ασφαλιστικά δικαιώματα και την ασφαλιστική κάλυψη των κρατουμένων που δουλεύουν στα σωφρονιστικά καταστήματα. Βεβαίως, να δούμε και την επέκταση των μονάδων απεξάρτησης, έτσι ώστε να καλυφθεί όλος ο πληθυσμός ο οποίος είναι και πάρα πολύ μεγάλος.
Σχετικά με την τροπολογία, που βεβαίως έχουμε υποβάλει ως εκπρόθεσμη, νομίζω ότι αναφέρθηκε από προηγούμενους συναδέλφους πως η φράση ότι «δεν έχουν καταστεί αμετάκλητες οι πράξεις» θα πρέπει να αλλάξει, γιατί υπάρχει μια οφθαλμοφανής αδικία σε βάρος των ήδη καταδικασθέντων που είτε απώλεσαν το δικαίωμα στην έφεση ή αναίρεση είτε κρίθηκαν αμετάκλητα και περαιώθηκαν οι υποθέσεις τους. Νομίζω, όμως, ότι η απαξία των πράξεών τους δεν είναι μεγαλύτερη εξ αυτού και μόνο του γεγονότος.
Κύριε Υπουργέ, θεωρούμε ότι εκείνο που έχει εξαιρετική σημασία σε κάθε περίπτωση είναι ότι αν δεν ενισχυθούνε οι εναλλακτικές μορφές ποινής, δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική αποσυμφόρηση των φυλακών. Βέβαια, είχαμε και από προηγούμενους Υπουργούς ορισμένα μέτρα, τα οποία ευελπιστούσαν και προανήγγειλαν ότι θα έχουν ουσιαστική αποσυμφόρηση, που δεν ευοδώθηκαν. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι στα δικά σας μέτρα αυτό μπορεί να καταστεί πράξη.
Σε μια ερώτηση που είχαμε κάνει, όσον αφορά τις εναλλακτικές μορφές, η απάντηση που πήραμε θέλω να πω ότι διακρίνεται από σοβαρότητα, καθώς γίνεται μια αναλυτική –επιγράφεται από τον Υφυπουργό, από τον κ. Κατσιφάρα- αναφορά στην παροχή της κοινωφελούς εργασίας. Ειλικρινά ομολογείται ότι η χρήση του θεσμού είναι εξαιρετικά περιορισμένη και κυρίως από το γεγονός ότι δεν υπάγονται στην υφ’ όρον απόλυση όσοι επιλέγουν την έκτιση της ποινής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας, παρόλο που στο τέλος της απάντησης δίνεται η διαβεβαίωση ότι ο κατάδικος που παρέχει κοινωφελή εργασία και έχει εκτίσει με αυτόν τον τρόπο τα 3/5 της ποινής του, μπορεί να τύχει απόλυσης υφ’ όρον κατ’ εφαρμογή του άρθρου 105. Νομίζω ότι είναι αυτό πάρα πολύ ουσιαστικό.
Πάντως, από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, όσοι επιμελητές κοινωνικής αρωγής είναι επιφορτισμένοι με αυτό το καθήκον, πολλές φορές, κύριε Υπουργέ, είναι αποσπασμένοι σε διάφορες άλλες υπηρεσίες με αποτέλεσμα να μην επιτελούν αυτό το πολύ σημαντικό καθήκον. Νομίζουμε ότι θα πρέπει να δούμε πολύ συγκεκριμένα -και φαντάζομαι ότι αυτό θα συμβεί στο επόμενο νομοσχέδιο- το καθεστώς της ημιελεύθερης διαβίωσης -αναγνωρίζω ότι οι φορείς παρουσιάζουνε μια δυσκολία στο να εγκαταστήσουν δομές, ώστε να μπορέσουν να παρέχουν αυτήν την πολύ σημαντική μορφή εναλλακτικής εργασίας- όπως επίσης και τις εναλλακτικές μορφές ποινής που προβλέπονται στα άρθρα 60,63 και 64.
Και βεβαίως, όπως είπαμε πολλές φορές και εμείς, αλλά και άλλοι συνάδελφοι, αλλά και εσείς φαντάζομαι, πρέπει να οδηγηθούμε στην κατάργηση των φυλακών ανηλίκων και στη σύσταση ανοικτών δομών προστασίας για τους ανήλικους παραβάτες.
Σε κάθε περίπτωση εμείς εκτιμούμε ότι τα 3/5 που εισάγετε, είναι ένα μέτρο το οποίο έχει καθυστερήσει πάρα πολύ. Χαιρόμαστε που γίνεται επί δική σας Υπουργίας.
Βεβαίως επαναλαμβάνω ότι το νομοσχέδιο, το οποίο περιμένουμε με αγωνία όπως και όλοι οι κρατούμενοι, πρέπει να αναφέρεται και στους οικονομικούς μετανάστες, οι οποίοι αυτή τη στιγμή κρατούνται στα σωφρονιστικά καταστήματα. Πρέπει να κάνουμε κάτι για αυτούς τους ανθρώπους, που το μόνο αδίκημα είναι ότι έχουν μπει στη χώρα με ένα μη νόμιμο τρόπο.
Κλείνοντας θα ήθελα να πω ότι η αντίληψη και η θέση μας για λιγότερη φυλακή εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρη. Νομίζουμε ότι υπάρχουν άλλοι τρόποι αντιμετώπισης της παραβατικότητας και η φυλακή σε κάθε περίπτωση πρέπει να κρατείται για όλες τις εξαιρετικές περιπτώσεις, στις οποίες μπορούμε να οδηγηθούμε μετά από ένα νηφάλιο διάλογο.
Σας ευχαριστώ.